نقشه مغزی یا الکتروانسفالوگرافی کمیتی (qEEG) چیست؟ ( کاربرد، تفسیر و اجرا)

نوروفیدبک مرکزی ایران

 

گاهی برای تشخیص بهتر بیماری های مغز و اعصاب، اختلالات روانی، افسردگی، آلزایمر، پارکینسون، تومور مغزی و … نیاز به داشتن یک تصویر ۳ بعدی از مغز میباشد؛ به این تصویر نقشه مغزی یا Brain Mapping میگویند که به بررسی عملکرد حواس پنجگانه، تحرک بدن، هوش، رفتار و خلق و خو کمک میکند. در واقع الکتروآنسفالوگرام کمیتی یا qEEG، همان نوار مغزی یا EEG میباشد که داده های خام آن، تجزیه و تحلیل شده است، و بصورت یک الگوی بصری از مغز نمایش داده میشود.

امواج های مغزی، حاصل فعالیت الکتریکی نورون های مغزی هستند؛ با کمک بررسی این امواج مغزی توسط qEEG، اطلاعات ارزشمندی مثل سطوح استرس، الگوهای فکری و احساسات آشکار میشه. همچنین با استفاده از الکتروآنسفالوگرام کمیتی میشه فعالیت الکتریکی قشر مغز  رو بهتر درک کرد، و بررسی کرد که آیا فعالیت های مغز متناسب، خیلی زیاد یا خیلی کم هست؟ البته برای انجام این پروسیجر پزشکی، نیازمند مراجعه به یک کلینیک داخلی مغز و اعصاب حرفه ای دارین.

 

 

نقشه مغزی چیست؟

نقشه برداری مغز از، طریق دستگاه QEEG انجام می‌گیرد؛ در این دستگاه، چند الکترود وجود دارند که، به نواحی مختلف مغزی متصل می‌شوند! هر یک از الکترودها، امواج الکتریکی مربوط به یک قسمت مغز را، به دستگاه ارسال می‌کند؛ داده‌های مربوط به این نوارهای مغزی، از طریق تبدیل فوریه یا تحلیل موجک پردازش می‌شوند. در نهایت، نتیجه تحلیل و تجزیه این پردازش‌ها، با رنگ‌های مختلف نمایش داده می‌شود.

رنگ‌های به کار رفته در نقشه مغزی، به پزشک متخصص کمک می‌کند تا میزان کم کاری یا پرکاری مغز را بسنجد؛ اگر مغز نسبت به حالت نرمال، عملکرد کمتر یا بیشتری داشته باشد، رنگ‌های در نقشه مغز متفاوت هستند! به طور کلی، نقشه مغز یک زبان تصویری، برای بیان نحوه عملکرد مغز است.

مبنای تفسیر نقشه مغزی چیست؟

در نقشه مغزی، رنگ‌ها بر اساس نوع امواج الکتریکی موجود در مغز تعیین می‌شوند! نورون‌های عصبی، از طریق جریان‌های الکتریکی سیگنال‌ها را به قسمت‌های مختلف بدن، انتقال می‌دهند؛ ارتباط بین سلول‌های مغزی نیز، از طریق همین پالس‌های الکتریکی برقرار می‌شود. هنگامی که نورون‌ها، پالس‌های الکتریکی همزمان می‌فرستند، امواج مغزی را تولید می‌کنند؛ انواع امواج مغزی در ۵ شکل مختلف دسته‌بندی می‌شوند؛ هر یک از آن‌ها، فرکانس‌های خاص خود را دارند! این دسته‌بندی شامل آلفا، بتا، گاما، تتا و دلتا است، که فرکانس آن‌ها به قرار زیر خواهد بود:

  • امواج دلتا که فرکانس آن‌ها کمتر از چهار سیکل در ثانیه است؛ این امواج کندترین امواج مغزی هستند.
  • امواج تتا، فرکانس بین ۴ تا ۸ هرتز دارند و از امواج دلتا سریع‌تر نوسان می‌کنند.
  • آلفا بیانگر امواج مغزی در محدوده فرکانسی ۸ تا ۱۲ هرتز است.
  • امواج بتا فرکانسی در بازه ۱۲ تا ۳۰ هرتز دارند.
  • بیشترین فرکانس در بین امواج مغزی، به امواج گاما تعلق دارد؛ فرکانس امواج گاما ۳۰ هرتز اندازه‌گیری می‌شود.

هنگامی که مغز در حالت‌های مختلف قرار می‌گیرد، یکی از این امواج بر بقیه غالب می‌شود؛ برای مثال، در حالت بیداری امواج آلفا، بیشتر از سایر امواج مغزی ظاهر می‌گردند؛ اما برای فعالیت‌هایی که نیاز به تمرکز یا پردازش ذهنی دارند، حجم امواج بتای مغز بیشتر خواهد بود.

همچنین خواب شامل ۴ مرحله اصلی است؛ شدت امواج مختلف در هر یک از این مراحل، متفاوت خواهد بود! اینکه فرد در کدام مرحله خواب قرار دارد، از طریق نوع و فرکانس امواج مغزی، قابل تشخیص است. پیکربندی و ساختار نقشه مغزی نیز، دقیقا بر اساس همین فرکانس‌ها تشکیل می‌گردد؛ اگر امواج خیلی کند یا خیلی تند بیش از حالت استاندارد در نقشه مغز دیده شوند، عملکرد مغز دچار اختلال شده است. ناگفته نماند که سن و جنسیت افراد، بر ساختار و نقشه مغز تاثیرگذار است.

 

 

چگونه کار می‌کند و مغز را تحلیل می‌کند؟

QEEG (Quantitative Electroencephalography) یک روش پیشرفته برای ثبت و تحلیل فعالیت الکتریکی مغز است. در اینجا به نحوه کارکرد و تحلیل مغز توسط QEEG اشاره کرده­ایم:

۱ثبت داده‌ها

  • الکترودها: در QEEG، الکترودهایی روی پوست سر قرار داده می‌شوند تا فعالیت الکتریکی مغز را ثبت کنند. این الکترودها می‌توانند به صورت خشک یا مرطوب باشند.
  • سیگنال‌های EEG: این الکترودها سیگنال‌های EEG (الکتروانسفالوگرافی) را ضبط می‌کنند که نشان‌دهنده فعالیت‌های الکتریکی نورون‌ها است.

۲. پردازش سیگنال

  • فیلتر کردن و تقویت: سیگنال‌های دریافتی معمولاً شامل نویزهای زیادی هستند. بنابراین، ابتدا این سیگنال‌ها فیلتر و تقویت می‌شوند تا اطلاعات مفید استخراج شود.
  • حلیل فرکانس: با استفاده از تکنیک‌های مختلف، سیگنال‌ها به فرکانس‌های مختلف تفکیک می‌شوند. این مرحله به شناسایی الگوهای خاص در فعالیت مغزی کمک می‌کند.

۳. تجزیه و تحلیل کمی

  • نقشه‌های مغزی: داده‌های ثبت شده به صورت نقشه‌های مغزی (Topographic Maps) نمایش داده می‌شوند که توزیع فعالیت الکتریکی در نواحی مختلف مغز را نشان می‌دهد.
  • معیارهای کمی: QEEG از معیارهای آماری و ریاضی برای تحلیل داده‌ها استفاده می‌کند، مانند قدرت باندهای مختلف فرکانسی (آلفا، بتا، تتا و دلتا).

۴. تفسیر نتایج

  • تشخیص اختلالات: نتایج QEEG می‌توانند در تشخیص اختلالات مغزی مانند ADHD، اضطراب، افسردگی و صرع کمک کنند.
  • برنامه‌ریزی درمان: بر اساس تحلیل‌ها، می‌توان برنامه‌های درمانی خاصی برای بیماران طراحی کرد، از جمله نوروفیدبک یا مداخلات دارویی.

 

انواع کاربرد نقشه مغز چیست؟

اختلالات مغز و اعصاب، زمانی به وجود می‌آیند که عملکرد نورون‌ها و جریان‌های الکتریکی مغز تغییر کنند؛ این تغییرات، ممکن است با افزایش سن، وارد شدن ضربه به سر یا مصرف برخی داروها به وجود آیند! نقشه مغزی، به پزشک متخصص کمک می‌کند تا عملکرد قسمت‌های مختلف مغز را ارزیابی نماید. پس از نقشه برداری مغز، الگوی به دست آمده از مغز بیمار، با دیتاهای ثبت شده توسط FDA مقایسه می‌شود؛ در این صورت، می‌توان نوع اختلال به وجود آمده در مغز بیمار را تشخیص داد! در صورت تشخیص دقیق علت عملکرد غیر طبیعی مغز، برنامه‌ریزی برای درمان بیمار انجام می‌گیرد.

 

 

اختلالات قابل تشخیص با نقشه مغز

برای تشخیص انواع اختلالات مغز و اعصاب، می‌توان از نقشه مغزی بهره گرفت؛ برخی از مهم‌ترین این اختلالات عبارتند از:

متخصصان مغز و اعصاب و روانپزشکان، می‌توانند از نقشه مغزی برای شناسایی اختلالات زیر نیز استفاده کنند:

  • رفتارهای نامنظم
  • ناتوانی در تمرکز
  • نداشتن مهارت برای حل مساله
  • مسائل مرتبط با مدیریت احساسات

 

در جلسه ثبت نقشه مغزی با استفاده از EEG کیفی (qEEG)، مراحلی طی می­شود که آن­ها را به اختصار توضیح داده­ایم.

۱. پیش‌زمینه و مشاوره

جمع‌آوری اطلاعات: پزشک یا روانپزشک تاریخچه پزشکی بیمار و علائم او را بررسی می‌کند.

توضیح فرآیند: متخصص به بیمار توضیح می‌دهد که در طول جلسه چه اتفاقی می‌افتد و به چه نکاتی باید توجه کند.

۲. آماده‌سازی فرد

انتخاب مکان: فرد به یک اتاق آرام و راحت منتقل می‌شود.

نصب الکترودها: الکترودهای EEG به پوست سر فرد با استفاده از ژل یا خمیر متصل می‌شوند. این الکترودها برای ثبت فعالیت الکتریکی مغز ضروری هستند.

۳. ضبط فعالیت مغزی

وضعیت راحت: بیمار در وضعیت راحت نشسته یا دراز کشیده و چشم‌هایش را می‌بندد.

ضبط داده‌ها: فعالیت الکتریکی مغز به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه ضبط می‌شود. در این زمان، بیمار ممکن است از او خواسته شود که به صداها یا نورها پاسخ دهد یا برخی وظایف ذهنی را انجام دهد یا به نقطه­ای خیره و یا چشم­ها را باز یا بسته کند.

۴. تحلیل داده‌ها

انتقال داده‌ها: داده‌های جمع‌آوری‌شده به نرم‌افزارهای تخصصی منتقل می‌شوند.

تجزیه و تحلیل: نرم‌افزارها فعالیت مغز را تحلیل کرده و نقشه‌برداری دقیقی از الگوهای فعالیت الکتریکی ایجاد می‌کنند.

جلسه ثبت نقشه مغزی qEEG یک فرآیند جامع است که به بررسی دقیق عملکرد مغز کمک می‌کند و می‌تواند به شناسایی اختلالات و تعیین راهکارهای درمانی مؤثر منجر شود.

 

 

انواع نقشه مغزی

نقشه مغزی (QEEG) انواع مختلفی دارد که به نوع تحلیل و هدف مورد نظر بستگی دارد. در اینجا به برخی از انواع QEEG اشاره می‌کنیم:

 QEEG استاندارد

– تجزیه و تحلیل پایه: این نوع شامل تجزیه و تحلیل فعالیت الکتریکی مغز در باندهای فرکانسی مختلف (آلفا، بتا، تتا و دلتا) است و برای تشخیص اختلالات عمومی مغزی استفاده می‌شود.

 QEEG تطبیقی (Adaptive QEEG)

– تحلیل تطبیقی: در این روش، داده‌ها با استفاده از الگوریتم‌های پیشرفته تحلیل می‌شوند تا تغییرات و ناهنجاری‌های خاص در فعالیت مغزی شناسایی شوند. این نوع معمولاً در درمان‌های نوروفیدبک کاربرد دارد.

 QEEG مقایسه‌ای

– مقایسه با گروه‌های مرجع: در این نوع، نتایج QEEG یک فرد با داده‌های نرمال یا افراد مشابه مقایسه می‌شود تا ناهنجاری‌ها شناسایی شوند.

 QEEG چندکاناله

– استفاده از چندین الکترود: این نوع شامل استفاده از الکترودهای بیشتر برای ثبت فعالیت مغزی در مناطق مختلف است. این امکان تجزیه و تحلیل دقیق‌تری از نواحی خاص مغز را فراهم می‌کند.

QEEG ساعتی (Continuous QEEG)

– ثبت طولانی‌مدت: در این روش، فعالیت مغزی به صورت مداوم برای مدت‌زمان طولانی ثبت می‌شود. این نوع معمولاً در محیط‌های بیمارستانی برای بررسی تغییرات در طول زمان استفاده می‌شود.

 QEEG پیشرفته (Advanced QEEG)

– تحلیل‌های پیچیده: این نوع شامل استفاده از تکنیک‌های پیچیده‌تری مانند تحلیل فرکانس‌های بالا و پایین، تحلیل همبستگی و تجزیه و تحلیل شبکه‌های عصبی است.

هر یک از این انواع QEEG می‌تواند بسته به نیازهای بالینی و تحقیقاتی، اطلاعات خاصی را در مورد عملکرد مغز ارائه دهد. انتخاب نوع مناسب بستگی به هدف تحلیل و شرایط بیمار دارد.

چه زمانی نیاز به نقشه مغزی (qEEG) داریم؟

نقشه‌برداری مغزی (Quantitative EEG یا qEEG) روشی پیشرفته برای تحلیل فعالیت الکتریکی مغز است که با استفاده از آن می‌توان الگوهای غیرطبیعی مغزی را شناسایی و در روند تشخیص و درمان اختلالات روانی، عصبی و شناختی به کار برد. این روش در موارد زیر کاربرد دارد:

اختلالات روانی

  • افسردگی: برای شناسایی الگوهای غیرعادی مانند کاهش فعالیت نواحی پیشانی و بررسی شدت اختلال.
  • اضطراب: کمک به شناسایی ناهماهنگی در امواج بتا و آلفا که معمولاً با اضطراب مرتبط هستند.
  • اختلال دوقطبی: شناسایی تغییرات الکتریکی مغز در فازهای مختلف شیدایی و افسردگی.

اختلالات شناختی

  • اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD): تشخیص عدم تعادل امواج تتا و بتا برای تعیین نوع و شدت اختلال.
  • اختلالات یادگیری: بررسی تفاوت در فعالیت مغزی نواحی مرتبط با حافظه و پردازش اطلاعات.

اختلالات خواب

  • بی‌خوابی و سایر اختلالات خواب: تجزیه و تحلیل الگوهای امواج مغزی در خواب برای شناسایی عوامل کاهش کیفیت خواب یا اختلال در چرخه‌های خواب.

مشکلات عصبی

  • صرع: تعیین محل دقیق کانون تشنج و بررسی الگوهای پیش از حمله.
  • بیماری‌های نورودژنراتیو: مانند آلزایمر، پارکینسون و اسکلروز چندگانه (MS)، برای شناسایی تغییرات عملکردی مغز.

آسیب‌های مغزی

  • ضربه به سر: ارزیابی پیامدهای عصبی و شناختی ناشی از آسیب مغزی و کمک به برنامه‌ریزی درمانی.
  • آسیب‌های مغزی خفیف (mTBI): شناسایی تغییرات نامحسوس در فعالیت مغزی که ممکن است با روش‌های دیگر قابل مشاهده نباشد.

پیشرفت درمان

  • ارزیابی اثربخشی درمان: پایش تغییرات مغزی در پاسخ به درمان‌های روان‌پزشکی، دارودرمانی یا نوروفیدبک و اصلاح برنامه درمانی بر اساس نتایج qEEG.

تحقیقات علمی و مطالعات بالینی

  • مطالعات اثر داروها یا مداخلات درمانی جدید: بررسی اثرات مداخلات بر فعالیت مغزی برای توسعه رویکردهای درمانی.

مشکلات رفتاری و رشدی

  • اختلال طیف اوتیسم (ASD): شناسایی الگوهای غیرمعمول فعالیت مغزی مرتبط با پردازش اجتماعی و ارتباطی.
  • اختلالات رفتاری: مانند پرخاشگری یا رفتارهای تکانشی، برای کمک به تشخیص و درمان.

qEEG ابزاری پیشرفته و مؤثر است که می‌تواند به پزشکان، روان‌شناسان و نورولوژیست‌ها کمک کند تا با تحلیل دقیق‌تر فعالیت مغزی، تشخیص بهتری داشته باشند و برنامه‌های درمانی مناسب‌تری طراحی کنند. این روش به‌ویژه در مواردی که روش‌های سنتی قادر به ارائه تصویر دقیقی نیستند، بسیار ارزشمند است.

 

 

 

 

کاربردهای QEEG چیست؟

بعد از اینکه امواج مغزی به طور کامل توسط متخصص ثبت شد؛ نوبت آن می­رسد که نتایج تحلیل و یا به نوعی مقایسه شوند. این مقایسه اهدافی را دنبال میکند که به مهم­ترین آن­ها پرداخته­ایم:

  • کمک به تشخیص اختلالاات روانشناختی
  • بررسی میزان اثربخشی درمان های دارویی و غیر دارویی
  • راهنما در تعیین پروتکل‌های درمان های تکنولوژیک مانند نوروفیدبک، بیوفیدبک و یا تی­ام­اس (TMS)
  • تحلیل امواج مغزی در حین تکلیف شناختی (ERP)

 

 

نقشه مغزی (QEEG) در درمان چه بیماری‌هایی مؤثر است؟

نقشه مغزی (QEEG) می‌تواند در درمان و تشخیص چندین بیماری و اختلال مؤثر باشد. برخی از این بیماری‌ها عبارتند از:

اختلالات توجه و بیش‌فعالی (ADHD)

qEEG قادر است ناهنجاری‌های خاص در امواج مغزی، مانند افزایش امواج تتا در نواحی پیشانی و کاهش امواج بتا، را شناسایی کند. این الگوها به پزشکان کمک می‌کند تا تشخیص دقیقی از نوع اختلال ارائه دهند و درمان‌های مؤثری مانند نوروفیدبک یا داروهای محرک تجویز کنند.

اختلالات اضطرابی

در افراد مبتلا به اضطراب، qEEG اغلب افزایش امواج بتا و کاهش امواج آلفا را نشان می‌دهد. این تغییرات بیانگر بیش‌فعال بودن شبکه‌های مغزی مرتبط با نگرانی و استرس هستند. تحلیل این داده‌ها می‌تواند در طراحی برنامه‌های آرام‌سازی، مدیتیشن، یا درمان‌های رفتاری شناختی مفید باشد.

افسردگی

qEEG با شناسایی کاهش فعالیت در نیمکره چپ پیشانی و افزایش امواج آلفا یا تتا در نقشه مغزی فرد افسرده، به پزشکان امکان می‌دهد تا شدت اختلال را ارزیابی کنند. این داده‌ها همچنین در انتخاب درمان‌های خاص، مانند تحریک مغناطیسی (TMS) یا دارودرمانی، کمک‌کننده هستند.

صرع

qEEG می‌تواند نواحی خاصی از مغز را که در حملات صرعی درگیر هستند، شناسایی کند. این اطلاعات برای برنامه‌ریزی درمان‌های جراحی یا تنظیم داروهای ضدتشنج بسیار ارزشمند است. همچنین، شناسایی نوع امواج صرعی به شخصی‌سازی درمان کمک می‌کند.

اختلالات خواب

qEEG تغییرات امواج مغزی مرتبط با مراحل مختلف خواب را تحلیل می‌کند. این روش برای تشخیص مشکلاتی مانند بی‌خوابی، آپنه خواب، یا خواب‌آلودگی مفرط روزانه استفاده می‌شود و به اصلاح الگوی خواب یا تجویز درمان‌های مناسب کمک می‌کند.

آسیب‌های مغزی و اختلالات شناختی

در افرادی که دچار ضربه مغزی یا کاهش توانایی‌های شناختی شده‌اند، qEEG به ارزیابی عملکرد مغز و شناسایی نواحی آسیب‌دیده کمک می‌کند. این اطلاعات برای طراحی برنامه‌های توانبخشی و درمانی، مانند تمرینات شناختی، مؤثر است.

اختلالات روانپزشکی

qEEG می‌تواند الگوهای غیرعادی در مغز بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی یا وسواس فکری-عملی را شناسایی کند. این روش در پیش‌بینی واکنش به درمان‌های دارویی و غیردارویی نقش مهمی دارد.

اختلالات یادگیری

در کودکان و بزرگسالان با مشکلات یادگیری، qEEG قادر است نواحی مغزی مرتبط با پردازش اطلاعات یا تمرکز را شناسایی کند. این داده‌ها در طراحی برنامه‌های آموزشی ویژه و راهکارهای تقویتی کمک می‌کنند.

نقشه مغزی ابزار مفیدی برای تشخیص و درمان انواع اختلالات مغزی و روانی است و می‌تواند به ارائه درمان‌های شخصی‌سازی‌شده و مؤثر کمک کند. با این حال، تفسیر نتایج و تصمیم‌گیری درمانی نیازمند تخصص و تجربه کافی است.

 

تشخیص انواع افسردگی با استفاده از نقشه مغزی (QEEG)

روش نقشه‌برداری مغزی با استفاده از qEEG به طور کلی برای تشخیص افسردگی با نقشه مغزی و مدیریت انواع مختلف افسردگی مفید است، اما برخی نکات مهم وجود دارد که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم:

  • افسردگی عمده: qEEG می‌تواند به شناسایی الگوهای فعالیت مغزی خاص در افراد مبتلا به افسردگی عمده کمک کند.
  • افسردگی پس از زایمان: این روش می‌تواند در تشخیص و مدیریت افسردگی بعد از زایمان نیز کاربرد داشته باشد.
  • افسردگی مزمن: این روش می‌تواند در تشخیص افسردگی مزمن و ارزیابی تأثیرات آن بر عملکرد مغز نیز مفید باشد.
  • اختلالات دو قطبی: در این اختلال، qEEG می‌تواند به شناسایی دوره‌های مختلف افسردگی و مانیا کمک کند.

محدودیت‌ها

  • اختلالات ترکیبی: اگر فرد دارای اختلالات همزمان دیگری باشد (مانند اضطراب یا PTSD)، تفسیر نتایج ممکن است پیچیده‌تر شود.
  • عدم تشخیص قطعی: qEEG به تنهایی نمی‌تواند به عنوان یک ابزار تشخیصی قطعی برای افسردگی استفاده شود و باید با سایر ارزیابی‌ها و مشاوره‌ها ترکیب شود.

به طور کلی، qEEG ابزار مفیدی برای درک و مدیریت افسردگی است، اما باید با احتیاط و در ترکیب با روش‌های دیگر استفاده شود.

آیا ارزیابی با qEEG عوارضی هم دارد؟ نقشه مغزی برای مغز خطر دارد؟

بسیار بعید است، زیرا ثبت کننده های جریان الکتریکی خروجی از مغز بر روی پوست سر شما متصل می شوند و هیچ چیزی در طول این فرایند به درون مغزتان وارد نمی شود. با این حال، قرارگیری کلاه مخصوص ثبت qEEG روی سرتان ممکن است کمی تنگ باشد و احساس ناخوشایندی را ایجاد کند. همچنین در این هنگام کمی ژل مخصوص به موهایتان زده می شود که پس از مراحل ثبت باید شسته شود.

ثبت نقشه مغزی (qEEG)به طور کلی یک روش ایمن و غیرتهاجمی است. با این حال، برخی عوارض و نکات مهم وجود دارد که باید به آن‌ها توجه کرد:

عوارض احتمالی

  1. ناخوشی خفیف: برخی بیماران ممکن است در طول یا پس از جلسه احساس ناراحتی یا خستگی کنند.
  2. تحریک پوستی: در محل اتصال الکترودها، ممکن است تحریک یا حساسیت پوستی رخ دهد، به ویژه اگر ژل یا خمیر استفاده شده تحریک‌کننده باشد.
  3. اضطراب یا استرس: برخی افراد ممکن است در حین ثبت داده‌ها احساس اضطراب کنند، به ویژه اگر برای اولین بار این تجربه را داشته باشند.

ایمنی

  • غیرتهاجمی: qEEG یک روش غیرتهاجمی است و هیچ نوع جراحی یا تزریق مواد شیمیایی نیاز ندارد.
  • بدون عوارض جانبی جدی: معمولاً هیچ عارضه جانبی جدی یا خطرناک برای مغز وجود ندارد.

نکات احتیاطی

تاریخچه پزشکی: قبل از انجام qEEG، پزشک باید تاریخچه پزشکی بیمار را بررسی کند تا از ایمنی فرآیند اطمینان حاصل شود.

توجه به شرایط خاص: در برخی شرایط خاص (مانند وجود صرع یا سایر اختلالات عصبی) ممکن است پزشک نیاز داشته باشد که احتیاط بیشتری کند.

در کل، qEEG به عنوان یک ابزار تشخیصی ایمن و مؤثر در نظر گرفته می‌شود و عوارض آن معمولا خفیف و موقتی هستند. با این حال، مشاوره با پزشک متخصص قبل از انجام این فرآیند ضروری است.

چگونه نقشه مغزی (QEEG) تفسیر می‌شود؟

تفسیر نقشه مغزی (QEEG) یک فرآیند پیچیده است که نیاز به دانش تخصصی در زمینه نوروفیزیولوژی و تحلیل داده‌های الکتروانسفالوگرافی دارد. در این قسمت مراحل اصلی تفسیر QEEG را بررسی می‌کنیم:

جمع‌آوری داده‌ها

– ثبت سیگنال EEG: در ابتدا، الکترودها روی سر قرار داده می‌شوند و فعالیت الکتریکی مغز ثبت می‌شود. این داده‌ها به صورت سیگنال‌های زمان-بندی شده به دست می‌آیند.

پیش‌پردازش داده‌ها

– فیلتر کردن و تقویت: سیگنال‌ها از نویزها و اختلالات محیطی فیلتر می‌شوند. این مرحله شامل تقویت سیگنال‌های مفید نیز هست.

تحلیل فرکانسی

– تحلیل طیفی: سیگنال‌های EEG به باندهای فرکانسی مختلف (آلفا، بتا، تتا و دلتا) تقسیم می‌شوند. این تحلیل به شناسایی الگوهای خاص فعالیت مغزی کمک می‌کند.

تجزیه و تحلیل کمی

– ایجاد نقشه‌های مغزی: داده‌ها به صورت نقشه‌های توپوگرافیک (Topographic Maps) نمایش داده می‌شوند که توزیع فعالیت الکتریکی در نواحی مختلف مغز را نشان می‌دهد.

– معیارهای آماری: مقادیر کمی مانند قدرت باندهای فرکانسی، نسبت‌ها و ناهنجاری‌ها محاسبه می‌شوند.

مقایسه با داده‌های مرجع

– داده‌های نرمال: نتایج QEEG با داده‌های مرجع یا نرمال مقایسه می‌شود تا ناهنجاری‌ها یا تغییرات غیرعادی شناسایی شوند. این مقایسه می‌تواند به تشخیص اختلالات کمک کند.

تجزیه و تحلیل الگوها

– شناسایی الگوها: الگوهای خاصی از فعالیت مغزی (مانند افزایش یا کاهش فعالیت در نواحی خاص) ممکن است با اختلالات خاص مرتبط باشند. این الگوها باید به دقت بررسی و تفسیر شوند.

تفسیر بالینی

– یکپارچه‌سازی با تاریخچه پزشکی: تفسیر QEEG باید با تاریخچه پزشکی بیمار، علائم بالینی و سایر نتایج آزمایشات همخوانی داشته باشد. این یکپارچگی به تشخیص دقیق‌تر و انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند.

تهیه گزارش

– گزارش نهایی: در نهایت، یک گزارش جامع تهیه می‌شود که شامل تحلیل‌ها، یافته‌ها و پیشنهادات درمانی است. این گزارش به پزشکان و درمانگران کمک می‌کند تا تصمیم‌های درمانی بهتری اتخاذ کنند.

تفسیر QEEG نیازمند تخصص و تجربه است و باید به صورت تیمی و با در نظر گرفتن تمام جوانب بالینی انجام شود. این روش می‌تواند به درک بهتری از عملکرد مغز و اختلالات آن کمک کند.

آمادگی‌های موردنیاز برای انجام QEEG چیست؟

برای ثبت و انجام نقشه مغزی (QEEG) شما باید شرایط آن را رعایت کنید. با رعایت این شرایط شما دقیق­ترین و درست­ترین ثبت امواج مغزی را خواهید داشت و اگر بنا به هر دلیلی این شرایط را رعایت نکردید قبل از انجام آن، این موضوع را به متخصص گزارش دهید. شرایط انجام نقشه مغزی به شرح زیر است:

  • به موقع حاضر شوید. خسته و گرسنه نباشید. (به ویژه برای کودکان )
  • دو روز قبل نوشیدنی های الکلی مصرف نکنید.
  • اولین مسئله شستشوی سر است. در واقع سر و مو باید تمیز و شسته شده باشد. برای اینکار کافیست از یک شامپو ساده استفاده کنید و بعد موها را کامل خشک کنید.
  • قبل از انجام نقشه مغزی ماسک مو، نرم کننده، تافت و روغن مو استفاده نشود.
  • گیره، پیرسینگ، گوشواره…. از سر و گردن خارج شده باشد (اشیا فلزی در سر و گردن نداشته باشند)
  • مصرف دارو اعصاب و روان حتما از قبل به پزشک اطلاع داده شود.
  • ورزش سنگین قبل انجام نقشه مغزی نداشته باشید.
  • علائم سرماخوردگی و یا سردرد شدید (غیرمعمول) نداشته باشید.
  • حداقل چهار ساعت قبل انجام نقشه مغزی از مصرف سیگار، چای، کافئین و قهوه خودداری کنید. (در صورتی که روتین روزانه شما مصرف قهوه و یا چای در روز است میتوانید مصرف کنید و ساعت انجام تست خود را با روتین خود هماهنگ کنید)
  • درصورت استفاده از عینک و سمعک، حتما آن را همراه داشته باشید.
  • حضور یکی از والدین همراه افراد زیر 18 سال الزامی است.
  • مدت زمان حضور شما در مرکز دو تا سه ساعت خواهد بود.
  • هشت ساعت دارو خصوصا ریتالین مصرف نکنید (استفاده داروی بیش از یک ماه و مصرف روزانه تحت نظر پزشک بلامانع است)
  • تا جای ممکن شب قبل انجام نقشه مغزی خواب کافی داشته باشید.

در نظر داشته باشید که می­توانید برای کودکان محتوا ارائه شده در این مقاله را توضیح دهید که نگرانی و یا ترس احتمالی آنها برطرف گردد.

هزینه نقشه مغزی (QEEG) چقدر است؟

هزینه انجام نقشه مغزی در کلینیک آتیه درخشان ذهن طبق مصوبه وزارت بهداشت می­باشد. هزینه نقشه مغزی طبق تعرفه این سازمان در سال 1403 مبلغ   994.000 هزار تومان است. البته این خدمات در خارج از کشور و کشورهای اروپایی بنابه دستگاه­‌ها و تجهیزات پیشرفته بین 200 الی 1500 دلار  می­باشد.

تفاوت نقشه مغزی (QEEG) با نوار مغزی(EEG) چیست؟

متاسفانه خیلی از افراد این دو روش نقشه برداری از مغز را باهم یکسان می­دانند در صورتی که تفاوت­هایی باهم دارد. تفاوت‌های اصلی بین نقشه مغزی (qEEG) و نوار مغزی (EEG) به شرح زیر است:

  • نوار مغزی (EEG): یک روش ثبت فعالیت الکتریکی مغز که با استفاده از الکترودهای روی پوست سر انجام می‌شود. این روش به پزشکان کمک می‌کند تا فعالیت‌های مغزی را در زمان واقعی مشاهده کنند.
  • نقشه مغزی (qEEG): نسخه پیشرفته‌تری از EEG است که به تجزیه و تحلیل داده‌های EEG کمک می‌کند و معمولاً شامل تجزیه و تحلیل کمی از فعالیت مغزی می‌شود.

روش تجزیه و تحلیل

  • EEG عمدتاً فعالیت مغزی را به صورت زمان واقعی ثبت می‌کند و معمولاً برای تشخیص اختلالاتی مثل صرع یا مشکلات خواب استفاده می‌شود.
  • qEEG داده‌های EEG را تجزیه و تحلیل می‌کند و به صورت کمی (عددی) ارزیابی می‌کند. این شامل تجزیه و تحلیل فرکانس‌ها، الگوهای فعالیت مغزی و مقایسه با نرمال‌ها است.

کاربردها

  • EEG بیشتر برای تشخیص و ارزیابی شرایط حاد و مزمن مغزی مانند صرع، اختلالات خواب و آسیب‌های مغزی استفاده می‌شود.
  • qEEG معمولاً در تحقیق و درمان‌های نوروفیدبک، ارزیابی عملکرد شناختی، و بررسی اختلالات روانی مانند ADHD و اضطراب به کار می‌رود.

تجزیه و تحلیل بصری

  • EEG داده‌ها به صورت نمودارهای زمان واقعی نمایش داده می‌شوند که تغییرات فعالیت مغزی را نشان می‌دهد.
  • qEEG نتایج به صورت نقشه‌های مغزی و تجزیه و تحلیل‌های پیچیده‌تری ارائه می‌شوند که می‌توانند الگوهای خاصی از فعالیت مغزی را نشان دهند.

دقت و اطلاعات

  • EEG اطلاعات کلی درباره فعالیت مغز را فراهم می‌کند.
  • qEEG اطلاعات دقیق‌تری درباره الگوها و ناهنجاری‌های مغزی ارائه می‌دهد و می‌تواند به تحلیل دقیق‌تری از وضعیت‌های مختلف کمک کند.

به طور کلی، qEEG می‌تواند داده‌های EEG را به روشی عمیق‌تر و با جزئیات بیشتر تحلیل کند، که به درک بهتری از عملکرد مغز و اختلالات آن کمک می‌کند. تشخیص انجام هرکدام از این دو روش برعهده متخصصین می­باشد.

 نقشه مغزی

طلوع مهر اعتماد – ذهن آرام – نوروفیدبک مرکزی ایران به عنوان یکی از بهترین مراکز برای انجام نقشه مغزی (QEEG) در ایران شناخته می‌شود. این کلینیک دارای تیمی از متخصصان مجرب در زمینه روانشناسی و نورولوژی است که تجربه کافی در انجام تست‌های QEEG و درمان‌های مرتبط دارند.

استفاده از تجهیزات و فناوری‌های پیشرفته در این کلینیک، دقت و کیفیت خدمات را به طرز قابل توجهی افزایش می‌دهد. علاوه بر این، کلینیک خدمات جامع‌تری از جمله تحلیل و مشاوره را ارائه می‌دهد که می‌تواند به بهبود وضعیت بیماران کمک کند.

محیط آرامش‌بخش و طراحی مناسب کلینیک، تجربه مثبتی را برای بیماران فراهم می‌آورد. همچنین، موقعیت جغرافیایی آن دسترسی آسان‌تری را برای مراجعه‌کنندگان فراهم می‌سازد.برخی از خدمات این کلینیک ممکن است تحت پوشش بیمه‌های درمانی قرار داشته باشد که این موضوع می‌تواند از نظر مالی به بیماران کمک کند. نظرات مثبت بیماران قبلی و سابقه خوب کلینیک نیز به اعتبار آن افزوده است.

در نوروفیدبک مرکزی ایران بخش نقشه مغزی وجود دارد که می‌توانید برای انجام QEEG و دریافت مشاوره از متخصصان مجرب آن بهره‌مند شوید. به همین دلایل، «طلوع مهر اعتماد – ذهن آرام » گزینه‌ای مناسب برای انجام نقشه مغزی (QEEG) به شمار می‌آید.

 

شناسایی قسمت‌های ضعیف مغز

گاهی لازم است عملکرد بخش‌هایی از مغز، تقویت شده و بهبود یابند؛ در چنین مواردی، یک تست qEEG به پزشک متخصص کمک می‌کند، تا راهکار مناسب را در پیش بگیرد.

بررسی نتیجه درمان با نوروفیدبک

آموزش نوروفیدبک برای درمان بیماران، بر اساس نتایج نقشه مغز برنامه‌ریزی می‌شود؛ در اصل، پزشک می‌تواند بر اساس نقشه مغزی، تمرینات مغزی متناسب با نیازهای بیمار را تنظیم نماید؛ ضمن این که در طول درمان باید نحوه اثربخشی آن، از طریق نقشه برداری مغزی پیگیری گردد. البته از این روش، برای پیگیری هر روش درمانی از جمله دارو درمانی نیز استفاده خواهد شد.

نقشه مغزی چه چیزهایی را نشان می‌دهد؟

فرایند نقشه برداری مغز، نشان می‌دهد که کدام قسمت از مغز، عملکرد غیر طبیعی، بی‌نظم یا ناکارآمد دارد! برای مثال، ممکن است بخشی از مغز، به دلیل یک اختلال خاص، عملکرد کافی را نداشته و اصطلاحا کم کار باشد؛ اگر این اختلال، حجم امواج مغزی با فرکانس پایین را افزایش دهد، آن گاه با توجه به فرکانس موجود، می‌توان نوع اختلال یا بیماری را تشخیص داد.

برخی دیگر از بیماران نیز، در یک یا چند ناحیه مغز خود، فعالیت بیش از حد نشان می‌دهند؛ در این گونه افراد، امواج مغزی سریع، بیشتر از سایر امواج مشاهده می‌شوند! این امواج نیز مانند امواج کند مغزی، باعث اختلال در عملکرد طبیعی مغز شده، و علائم بالینی ایجاد می‌کنند. در حالت کلی، مغز از نواحی مختلفی تشکیل می‌شود، که وظیفه کنترل و مدیریت فعالیت‌های آن را بر عهده دارند.

این نواحی عبارتند از:

  • عملکرد اجرایی شامل اولویت بندی و مدیریت زمان
  • حافظه کاری
  • خلق و خو
  • پردازش زبان
  • درک نشانه‌های اجتماعی غیر کلامی
  • ناحیه تنظیم توجه

هر یک از این قسمت‌ها، از طریق سیگنال‌های الکتریکی و امواج مغزی، با قسمت‌های دیگر ارتباط برقرار می‌کند؛ از همین طریق می‌توانند، وظایف پیچیده را به خوبی مدیریت کرده و به ثمر برسانند! در این حالت، نقشه مغز کاملا طبیعی بوده، و با رنگ سبز نمایش داده می‌شود؛ به این معنا که، همه قسمت‌های مغز به صورت یک کل منسجم، مسئولیت‌های خود را انجام می‌دهند. در صورتی که هر کدام از این قسمت‌ها در عملکرد خود دچار مشکل گردند، نقشه مغزی رنگ‌هایی غیر از سبز را نشان می‌دهد؛ تنوع رنگی در نقشه مغز، به سریع یا کند بودن امواج مغزی بستگی دارند.

الگوی رنگی ایجاد شده در نقشه مغز را، می‌توان با الگوهای ثبت شده توسط FDA مقایسه نمود؛ هر یک از این الگوها، به اختلال یا بیماری خاصی مربوط هستند! بر اساس همین فرایند، پزشک متخصص می‌تواند نوع اختلال موجود در مغز را، تشخیص داده و برای درمان آن برنامه‌ ریزی نماید.

نقشه مغزی فرد مضطرب

نتایج qEEG برای افراد مضطرب ممکن است متفاوت باشد و به ویژگی‌های هر فرد بستگی دارد؛ این تست الکتروانسفالوگرافی کوانتیتیو (qEEG)، فعالیت مغز را در طول زمان ثبت می‌کند و الگوهای فعالیت مغزی را تحلیل می‌کند. در افراد مضطرب، ممکن است مشاهدات زیر دیده شود:

  1. فعالیت بیش از حد در مناطق مشخصی: افراد مضطرب ممکن است فعالیت بیش از حد در مناطق مغزی مشخصی داشته باشند، به ویژه در مناطق مرتبط با استرس و اضطراب.
  2. عدم توازن بین موج‌های مغزی: تغییرات در نسبت موج‌های مغزی ممکن است در افراد مضطرب دیده شود. به عنوان مثال، افزایش فعالیت موج بتا (مرتبط با بیداری و تمرکز) و کاهش فعالیت موج آلفا (مرتبط با آرامش و تمرکز) ممکن است دیده شود.
  3. تغییرات در اتصالات مغزی: افراد مضطرب ممکن است تغییرات در اتصالات مغزی داشته باشند که می‌تواند تأثیری بر عملکرد شناختی و روان‌شناختی آن‌ها داشته باشد.

به هر حال، تشخیص اضطراب بر اساس qEEG نیاز به تحلیل دقیق‌تر و مشاوره‌ی پزشکی دارد؛ اگر شما یا کسی که می‌شناسید احساس اضطراب می‌کنید، توصیه می‌شود با یک متخصص روان‌پزشکی مشورت کنید.

نقشه مغزی فرد افسرده

نقشه برداری مغز یکی از روش‌های تشخیص افسردگی است؛ در این روش، فعالیت مغزی فرد افسرده با فرد نرمال مقایسه می‌شود! نواحی زرد و نارنجی در نقشه مغزی معمولاً فعالیت آهسته‌تری از امواج مغزی نشان می‌دهند. زمانی که بتای مغز فرد افسرده کمتر از فرد سالم باشد، پزشک تشخیص افسردگی را می‌دهد؛ این روش می‌تواند به تشخیص بیماری‌های مغزی دیگر نیز کمک کند. برای افراد مبتلا به افسردگی، تحلیل qEEG معمولاً نشان‌دهنده کاهش قدرت موج‌های آلفا و افزایش تتا و کاهش هماهنگی بین نیمکره‌ای مغز است. همچنین، این تحلیل می‌تواند نشان‌دهنده فعالیت متابولیک و افزایش آدرنالین نیز باشد.

از طریق تحلیل qEEG، می‌توان به صورت نسبی تغییرات در فعالیت مغزی را مشاهده کرد؛ این تغییرات می‌توانند نشان‌دهنده اختلالات مغزی مرتبط با افسردگی، مانند کاهش فعالیت آلفا و افزایش قدرت موج‌های تتا و بتا باشند. با این حال، تحلیل qEEG هنوز به عنوان یک تکنولوژی نسبتاً جدید شناخته می‌شود و باید با روش‌های تشخیصی سنتی مانند مشاوره ترکیب شود.

نقشه مغزی کودک بیش فعال

نقشه مغزی کودکان مبتلا به بیش فعالی (ADHD) نشان‌دهنده فعالیت الکتروشیمیایی مغز در این دسته از کودکان است؛ در این نقشه، امواج مغزی تتا با فرکانس کمتر در مقایسه با امواج بتا با فرکانس بالاتر مشاهده می‌شود! این اختلال می‌تواند باعث نقص توجه، عدم تمرکز، و بی‌قراری شود. برای تشخیص دقیق‌تر، نقشه مغزی (QEEG) می‌تواند مفید باشد؛ این روش با تحلیل فعالیت امواج مغزی، نقاط ضعف و نقاط قوت مغز را نشان می‌دهد و به تشخیص و درمان بیش فعالی کودکان کمک می‌کند.

تفاوت نوار مغزی با نقشه برداری مغز چیست؟

نوار مغزی یا EEG، آزمایشی است که به کمک آن می‌توان فعالیت‌های مغز را به صورت امواج الکتریکی ثبت نمود؛ پزشک متخصص بر اساس نتیجه نوار مغزی، می‌تواند تومور مغزی، تشنج و آسیب‌های وارد به سر را تشخیص دهد! شما با مراجعه به یک بیمارستان یا مرکز تخصصی تصویربرداری، می‌توانید نوار مغزی را تهیه کنید.

اما نقشه‌برداری مغزی، نوعی تصویربرداری جدید و پیشرفته از نواحی مختلف مغز است؛ به طوری که این تصویر، بر اساس تجزیه و تحلیل فعالیت الکتریکی مغز به دست می‌آید! نقشه مغزی، یک الگوی رنگی را در اختیار پزشک متخصص قرار می‌دهد؛ بر اساس این الگو می‌توان نوع اختلالات عصبی را، تشخیص داد؛ ترکیب qEEG، MRI و سی تی اسکن، برای تشخیص هر چه دقیق‌تر اختلالات مغز و اعصاب لازم است.

تفاوت EEG با نقشه مغزی

تفاوت بین نقشه مغزی و نوار مغزی، به نتایج آن‌ها مربوط می‌شود؛ در واقع، الکتروانسفالوگرام یا EEG، امواج مغزی را ثبت می‌کنند؛ این امواج نشان دهنده فعالیت‌های مغزی هستند؛ اما qEEG نتیجه‌ای است که از تحلیل و تجزیه پیچیده ریاضی و آماری، بر روی نتایج EGG دست می‌آید! نکته دیگر این است که، استفاده از الگوی به دست آمده از نقشه برداری مغز، به سن و جنسیت بیمار بستگی دارد.

نحوه انجام نقشه برداری مغز چگونه است؟

برای تهیه نقشه مغزی، لازم است بیمار روی یک صندلی راحت نشسته و چشمان خود را ببندد؛ ۱۹ عدد حسگر بر روی پوست سر قرار می‌گیرند، تا داده‌های مغز را دریافت کنند! تمامی این سنسورها و الکترودها، به کامپیوتر متصل شده‌اند؛ در نتیجه، داده‌های دریافتی از مغز، در کامپیوتر ثبت شده و سپس، تحلیل می‌شوند. فرایند داده برداری از مغز، حدود یک ساعت زمان نیاز دارد؛ پس از جمع آوری داده، نوبت به تجزیه و تحلیل داده‌های EEG می‌رسد. qEEG اطلاعات ارزشمندی درباره نحوه عملکرد مغز، به پزشک متخصص ارائه می‌دهد؛ نتایج نقشه مغزی برای بیماران مغز و اعصاب، به صورت یک الگوی چند رنگ به دست می‌آید.

مزایا و معایب نقشه برداری مغز کدامند؟

مزیت اصلی نقشه مغزی، امکان بررسی عملکرد نواحی مختلف مغز است؛ در واقع، با کمک تجزیه و تحلیل امواج الکتریکی مغز، می‌توان وجود هر نوع اختلال مغز و اعصاب را تشخیص داد! لازم است یادآوری کنیم که، نقشه برداری مغز یک آزمایش کاملا غیرتهاجمی، و بدون نیاز به جراحی یا بیهوشی است! درست مانند زمانی که به کمک یک دماسنج، دمای بدن را اندازه می‌گیرید؛ بنابراین، تهیه نقشه مغزی هیچ گونه آسیبی برای بیمار به همراه ندارد.

 

نقشه مغزی چگونه تفسیر می‌شود؟

نقشه مغزی با کمک رنگ‌ها، عملکرد قسمت‌های مختلف مغز را تفسیر می‌کند؛ پیش از این، درباره امواج مغزی و فرکانس‌های آن‌ها توضیحاتی ارائه دادیم. یک مغز سالم با فعالیت‌های نرمال، باید به صورت یک کل منسجم، بین قسمت‌های مختلف خود ارتباط برقرار کند؛ در واقع، هیچ یک از فرکانس‌ها و امواج مغزی، بر دیگری ارجحیت ندارند! نقشه مغزی، برای یک مغز سالم با رنگ سبز به دست می‌آید؛ در صورتی که امواج مغزی با فرکانس‌های بالا، بیشتر از سایر فرکانس‌ها از مغز دریافت شوند، حجم رنگ‌های قرمز، نارنجی و زرد در نقشه مغز بیشتر است؛ این یعنی برخی اختلالات در مغز وجود دارند.

در مقابل، بیماری‌هایی نیز وجود دارند که امواج مغزی با فرکانس پایین را، بیشتر انتشار می‌دهند! در این صورت، نرم‌افزار دستگاه، عمدتا از رنگ‌های آبی و بنفش در نقشه مغزی استفاده می‌کند؛ هر یک از رنگ‌های غیر سبز، عملا نشان دهنده یک اختلال مغز و اعصاب هستند، که باید تحت درمان قرار گیرند.

 

تست های QEEG چقدر دقیق هستند؟

میزان دقت تست‌های QEEG برای هر اختلال عصبی، متفاوت خواهد بود. در واقع، تست نوار مغز یا نقشه مغزی، عملکرد مغز را درست در زمان آزمایش نشان می‌دهند. برای مثال اگر شخصی به اختلال تشنج مبتلا باشد و در زمان انجام آزمایش QEEG، تشنجی برای وی رخ ندهد، آزمایش او نتیجه‌ای کاملا طبیعی خواهد داشت. به همین دلیل اغلب افراد مبتلا به این اختلال عصبی، آزمایش‌های مغزی طبیعی دارند؛ اما این به معنای عدم ابتلای بیمار به تشنج نیست.

گاهی برای بررسی علت هر نوع اختلال عصبی، از عوامل محرک آن اختلال در طول آزمایش EEG یا QEEG استفاده می‌شود، تا فعالیت مغز را تحریک کرده و شخص در آن حالت قرار گیرد. برای مثال در بیماران مبتلا به تشنج، استفاده از چراغ‌های چشمک زن، یک راهکار کمک کننده است؛ همچنین اگر فرد به مدت ۲ تا ۵ دقیقه تنفس عمیق داشته باشد، زمینه برای تحریک امواج غیر طبیعی مغز فراهم می‌گردد! با این کار فعالیت غیر طبیعی امواج مغزی ثبت شده و پزشک متخصص مغز و اعصاب، می‌تواند علت بروز اختلال را تشخیص دهد؛ و در نهایت بهترین روش درمان را برای بیمار انتخاب خواهد کرد. What if the EEG is Normal?

بایدها و نبایدها قبل از آزمایش نقشه برداری مغز

پیش از آنکه برای تهیه نقشه مغزی اقدام کنید، لازم است مراقبت‌هایی را انجام دهید؛ از جمله مراقبت‌هایی که قبل از نقشه برداری مغز باید رعایت کنید، عبارتند از:

  • حمام کردن و شستشوی بدن.
  • عدم استفاده از ژل و اسپری مو.
  • عدم استفاده از داروهای خواب‌آور قبل از آزمایش الکتروانسفالوگرافی.
  • خاموش کردن وسایل الکترونیکی در حین آزمایش برای پیشگیری از حواس پرتی و تداخل با سنسورها.
  • حفظ آرامش در حین آزمایش.

قبل از آزمایش، استراحت کافی داشته باشید؛ هرگونه احساس ناخوشایند را، با پزشک یا روانشناس خود در میان بگذارید؛ حرکت بیش از حد، بر نتیجه اسکن‌ها تقصیر می‌گذارد! بنابراین تا پایان آزمایش، آرامش خود را حفظ کنید.

هزینه نقشه برداری مغز چقدر است؟

نقشه مغزی به کمک یک دستگاه مخصوص، تحت عنوان دستگاه qEEG تهیه می‌شود؛ این دستگاه دارای ۱۹ سنسور است، که امواج الکتریکی را از نواحی مختلف مغز دریافت می‌کنند! این آزمایش در عین سادگی، پیچیدگی‌های خاص خود را دارد؛ از این رو، هر کلینیک یا مرکز تخصصی بر اساس خدماتی که به بیماران ارائه می‌دهد، هزینه نقشه مغز را تعیین می‌کند.

یکی از معتبرترین مراکز تخصصی که عملیات نقشه برداری مغز را با کیفیت بالا انجام می‌دهد، طلوع مهر اعتماد- ذهن آرام است. هزینه نقشه مغزی با قیمت مناسب در مقایسه با خدمات ارائه شده، و هزینه‌هایی که سایر کلینیک‌ها دریافت می‌کنند، بسیار مناسب است! در صورت نیاز به آزمایش نقشه برداری مغز، می‌توانید با کارشناسان در ارتباط باشید.

تفاوت نقشه مغز و نوارمغز

نوار مغزی تنها طول‌موج‌های مغز و اطلاعات خام را چاپ می‌کند؛ درحالی‌که اطلاعات ثبت شده در نقشه مغزی، به شکل تصاویر رنگی است که با جامعه نرمال مقایسه می‌شود. از نوار مغزی بیشتر برای بررسی و تشخیص مشکلات مربوط به مغز و عملکرد آن استفاده می‌شود؛ اما نقشه مغزی برای تشخیص اختلال‌ها و بیماری‌های مربوط به روان کاربرد دارد.

سوالات متداول درباره نقشه مغز

  • آیا نقشه برداری مغز، درد دارد؟ خیر! نقشه مغز، از طریق اتصال چند سنسور به پوست سر تهیه می‌شود؛ بنابراین این آزمایش هیچ دردی ندارد.
  • آیا در حین آزمایش گرفتن نقشه مغزی راحت هستم؟ بله. برای تهیه نقشه مغز، تنها کافی است روی یک صندلی بنشینید و چشمان خود را ببندید.
  • آیا الکتروانسفالوگرافی برای کودکان هم انجام می‌گیرد؟ بله. این آزمایش غیرتهاجمی و بدون درد است؛ بنابراین می‌توان برای کودکان نیز، از این روش استفاده نمود؛ مخصوصا کودکانی که دچار ADHD یا تشنج هستند.